تبلیغات
Cielo

Cielo
 
نویسندگان




مقدمه

 

مجمع عمومی سازمان ملل متحد پنجشنبه، برابر با 29 نوامبر، با 138 رأی موافق 9 رأی مخالف و 41 رأی ممتنع، با صدور پیش نویس قطعنامه ای با ارتقای جایگاه فلسطین از یک « نهاد ناظر» به یک « دولت غیر عضو ناظر» موافقت کرد، که بلافاصله پس از اعلان این مصوبه پرچم فلسطین در سازمان ملل به اهتزاز درآمد. تنها 9 کشور به این طرح رأی منفی دادند که در بین آنها فقط آمریکا، کانادا، رژیم صهیونیستی، جمهوری چک و پاناما اهمیت داشت و بقیه، چهار کشور کوچک جزیره ای در اقیانوس آرام یعنی جزایر مارشال، میکرونیسا، نائورو و پالائو بودند، که معمولاً رأی و نظرشان در هر زمینه همواره متمایل با آمریکا بوده است. در بین کشورهای اروپایی نیز تنها جمهوری چک بود که به این طرح رأی منفی داد و حتی در مخالفت با آن به ایراد سخنرانی و جانبداری از رژیم صهیونیستی پرداخت، همچنین 12 کشور به آن رأی مثبت و مابقی کشورهای اروپایی رأی ممتنع دادند.

 

پیشینه موضوع

 

سابقه درخواست جدی عضویت فلسطینی ها در سازمان ملل به سال گذشته بر می گردد. در سال گذشته محمود عباس درخواستی را جهت عضویت کامل دولت فلسطین به سازمان ملل ارائه داد، تحت فشار لابی صهیونیستی، با وتوی آمریکا و انگلیس در شورای امنیت، به بهانه اینکه فلسطینی ها هنوز از جایگاه واقعی یک دولت و state برخودار نیستند، مواجه شده و شکست خورد. چرا که شرایط عضویت کشورها در سازمان ملل در ماده 4 منشور آمده است، که مهمترین آن دولت بودن است. در واقع طبق منشور ملل متحد درخواست عضویت کشورها باید ابتدا توسط شورای امنیت بررسی و تأیید شود. در منشور آمده است که شورای امنیت اگر شرایط ماده 4 را احراز کند، عضویت کشور مورد نظر را به مجمع عمومی توصیه می کند و این عضویت با دو سوم رأی موافق کشورها در مجمع عمومی باید به تصویب برسد. یعنی اگر شورای امنیت با عضویت کشوری موافقت نکند،‌ آن کشور نمی تواند به عضویت سازمان ملل درآید. بنابراین، عملاً درخواست فلسطینی ها در شورای امنیت با فشار آمریکایی ها با شکست مواجه شد.

 

محمود عباس آن موقع و همزمان با شکست طرح عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل، اعلام داشته بود که طرح وضعیت یک دولت غیر عضو را به مجمع عمومی ارائه خواهد داد؛ که سرانجام پس از یک سال این کار انجام شد و در نهایت با درخواست عضویت فلسطین در مجمع عمومی به عنوان یک دولت ناظر غیرعضو موافقت شد. تا پیش از این، موقعیت فلسطینی ها به صورت موقعیت « ناظر» بود، که بعد از موافقت نامه صلح اسلو در سال 1993 از سازمان ملل درخواست کرده بودند که این موقعیت را کسب کنند. این در حالی است که در هیچ جای منشور موقعیت « ناظر» مورد اشاره قرار نگرفته است، یعنی این مسئله یک رویه است و پایه حقوقی مبتنی بر منشور ندارد. اما رویه سازمان ملل در طی 67 سال گذشته بر این بوده که ناظرین چند دسته بوده اند؛ یک دسته فقط ناظر بوده اند مثل فلسطینی ها، یعنی حق رای نداشته اند و حق بانی شدن برای قطعنامه ها نداشته و جایگاه نشستن آنها هم در صحن مجمع عمومی نبود، بلکه ‌جایگاه آنها در صندلی های کنار مجمع بود، همانند سازمان های ناظر در سازمان ملل مثل سازمان همکاری های اسلامی. در سال های بعد موقعیت فلسطینی ها به « ناظر با موقعیت ویژه» ارتقا یافت. اما موقعیتی که اکنون فلسطینی ها به عنوان یک « دولت غیر عضو» کسب کردند، موقعیتی است شبیه آنچه که سوئیس قبل از عضویت کامل در سازمان ملل تا 12 سال پیش داشت، یا موقعیتی که اکنون واتیکان در سازمان ملل داراست.

 

از 29 نوامبر 1947 تا 29 نوامبر 2012

 

نکته قابل تأملی که در زمینه عضویت و ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل متحد از یک « نهاد ناظر» به یک « دولت ناظر غیر عضو» به چشم می خورد، انتخاب روز 29 نوامبر، برای این مسئله مهم می باشد. در حقیقت، فلسطینی ها تعمداً و به صورت « معنادار» روز 29 نوامبر را انتخاب کردند. چراکه سابقه این نامگذاری به سال 1977 باز می گردد، که در 29 نوامبر 1977 قطعنامه ای در مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد و این روز به عنوان « روز همبستگی با مردم فلسطین» انتخاب شد. دلیل این کار نیز این بود که درست در 29 نوامبر سال 1947 قطعنامه 181 معروف به « تقسیم سرزمین» توسط مجمع عمومی پذیرفته شد، که بر مبنای آن مجوز تأسیس رژیم غاصب اسرائیل صادر شد.

 

بنابراین، تقارن تصویب قطعنامه عضویت و ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل متحد با 29 نوامبر که در آن دو رویداد مهم، یعنی صدور قطعنامه تقسیم فلسطین در 1947 و همچنین نامگذاری آن در 1977 به عنوان روز همبستگی با مردم فلسطین، اتفاقی نبود و مشخص است که از قبل مذاکراتی صورت گرفته بود تا در این روز طرح فلسطینی ها در مجمع عمومی به رأی گذاشته شود تا هم بزرگداشت این روز باشد و هم دستاوردی برای فلسطینی ها وجود داشته باشد.

 

آمریکا و اسرائیل؛  مخالفان سرسخت ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل متحد

 

عضویت فلسطین در سازمان ملل متحد به عنوان یک دولت ناظر غیر عضو،  واکنش‌های بین‌المللی متفاوتی در بر داشته است و در حالی که دبیرکل سازمان ملل آن را « حادثه‌ای مهم» و حائز اهمیت ارزیابی کرده، آمریکا و اسرائیل این عضویت را « بی‌فایده» خوانده اند.

 

اما در این بین، مخالفت آمریکایی ها و صهیونیست ها بیش از همه به چشم می خورد. البته طبیعی نیز به نظر می رسید که آمریکا و اسرائیل که در طول بیش از نیم قرن اخیر در همه رویدادها و اتفاقات بویژه در زمینه منازعات موجود میان اعراب و اسرائیل، در کنار هم بوده اند و سیاست های هر دو طرف نیز در ابعاد مختلف وجودی به گونه ای محکم به هم گره خورده است، با این عضویت مخالفت ورزیده و به فرافکنی درباره آن بپردازند. چرا که کمترین تأثیر آن در وهله اول متوجه این دو متحد دیرین و دو « یار غار» خواهد شد که در کنار هم متجاوز از نیم قرن، فلسطینی ها را از حقوق اولیه خویش از طریق اشغال سرزمین شان محروم نموده اند، که بیشترین مسؤلیت در این زمینه نیز متوجه آمریکا بوده است، که با استفاده از حق وتوی خویش در شورای امنیت همواره سعی در خاموش نمودن فریاد حق طلبی فلسطینی های بی گناه و بی خانمان داشته است. در واقع، عضویت دولت فلسطین در سازمان ملل متحد به عنوان یک « دولت ناظر غیر عضو» فارغ از اینکه به مطالبات فلسطینیان در مجامع و سازمان های بین المللی وجاهت قانونی و مشروعیت سیاسی خواهد بخشید، افزون بر آن، راه عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل متحد و ارکان آن را هم هموار خواهد نمود، که پیامدهای آن نخست متوجه محور آمریکا- اسرائیل خواهد شد.

 

در این راستا، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، و سوزان رایس، نماینده آمریکا در سازمان ملل، که کشورشان در سازمان ملل علیه فلسطینیان رأی داد، لحظاتی پس از تصویب قطعنامه پیشنهادی محمود عباس، در مخالفت با عضویت فلسطینی ها، که دیگر عضو سازمان ملل شده بودند، با بیان اینکه « چنین اقدامی از سوی سازمان ملل باعث تأسف بوده و فایده‌ای نخواهد داشت، آن را باعث سنگ‌اندازی در مقابل تحقق صلح در خاورمیانه نامیدند، که تنها وضعیت را دشوارتر خواهد کرد».

 

علاوه بر مقامات آمریکایی، بنیامین نتانیاهو، نخست ‌وزیر رژیم صهیونیستی، نیز با انتقاد از تصویب قطعنامه پیشنهادی فلسطینی‌ها مبنی بر ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل از یک « نهاد ناظر» به یک « دولت ناظر غیر عضو»، به ابراز مخالفت تند و شدید با آن پرداخته است. نتانیاهو به عنوان القای به خویشتن جهت تسکین خاطر خود و تمامی آنهایی که هر یک به نوعی از عضویت فلسطین در سازمان ملل متحد دچار شوک و وحشت شده اند، با بیان اینکه « یقیناً قطعنامه سازمان ملل چیزی را تغییر نخواهد داد و بدون اینکه امنیت شهروندان اسرائیلی تضمین شود، کشور فلسطینی وجود نخواهد داشت»، به زعم و پندار خویش آن را بی فایده خوانده و سخنان محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین را در تبیین طرح عضویت فلسطین و هشدار به جامعه جهانی به خاطر سکوت در برابر رژیم صهیونیستی، را باعث مختل شدن روند مذاکرات صلح در خاورمیانه تلقی نموده بود.

 

تبیین علل و چرایی مخالفت آمریکا و اسرائیل با ترفیع  جایگاه فلسطین

 

واقعیت این است که مخالفت آمریکایی ها با عضویت فلسطین در سازمان ملل نه از سر دلسوزی و دغدغه خاطر برای پیشبرد مذاکرات صلح در خاورمیانه، بلکه در اصل در راستای استراتژی کلان سیاست خارجی شان مبنی بر « حمایت از اسرائیل» بوده است. بر مبنای این استراتژی آمریکایی، همیشه و در همه جا و در تمامی صحنه هایی که محرز شده یا گمان می رود اسرائیل در حال تضعیف شدن و فرسایش است، باید حمایت سرسختانه و جانانه از رژیم صهیونیستی بعمل آید. آمریکایی ها به خوبی این نکته را دریافته اند که عضویت و ارتقاء جایگاه فلسطین در سازمان ملل یعنی ترس و وحشت از تحقق « ترازویی» که کفه فلسطینی آن به مراتب نسبت به کفه صهیونیستی اش سنگینی خواهد نمود، و بیش از پیش موجب قرار گرفتن اسرائیل در موضع ضعف و حضور فلسطین در موضع قدرت گردیده و متعاقباً تقویت فلسطینیان و افزایش قدرت چانه زنی آنان در مسیر احقاق حقوق از دست رفته شان خواهد شد، که این مسئله نیز به نوبه خود به پیشبرد قدرتمندانه فرایند تحقق مطالبات قانونی و آرمان های فلسطین در جامعه جهانی که جز پیامدهای منفی و تبعات جبران ناپذیر چیز دیگری برای آمریکا- اسرائیل به ارمغان نخواهد داشت، خواهد شد.

 

ترس و واهمه رهبران آمریکا نسبت به عضویت و ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل به این خاطر است که از نظر آنها، این ترفیع درجه به ظاهر کوچک فلسطینی ها، « پیامدهای» بزرگ و جدی تری برای اسرائیل در پی خواهد داشت، که گرد آن دامن آمریکا را نیز خواهد گرفت. بنابراین، تمام سعی شان بر این بود که این طرح به تصویب نرسد؛ که این گونه نشد.

 

آمریکایی ها و صهیونیست ها به خوبی می دانند که تصویب درخواست عضویت فلسطین در سازمان ملل و تبدیل موقعیت آن از یک « نهاد» ناظر به یک « دولت» ناظر و گرچه غیرعضو، یعنی اعتراف 138 کشور به عضویت فلسطین در نهاد بین المللی سازمان ملل متحد می باشد، که می تواند پشتوانه بین المللی قابل قبولی برای فلسطین تلقی شود. همچنین، ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل متحد، یعنی اینکه اراده جامعه بین المللی در سطح سازمان ملل با این رأی بر این تعلق گرفت که فلسطین یک کشور یا دولت (state) باشد. کشور یا دولت یعنی نهادی که دارای سرزمین، ‌مردم و حکومت است و حکومت توانایی اعمال حاکمیت بر مردم آن را دارد. بنابراین از 29 نوامبر 2012، فلسطین عملاً تبدیل به یک دولت شد که هیچ کس نمی تواند در دولت بودن آن شک و تردیدی روا دارد؛ کما اینکه باید به انتظار نشست و پیامدهای این دولت بودن را که به تدریج آشکار شده و در آینده متوجه آمریکا و اسرائیل خواهد شد، به نظاره نشست.

 

صهیونیست ها و حامیان آنها به روشنی دریافته اند که از این پس فلسطین به لحاظ حقوقی یک کشور اشغال شده، و نه یک سرزمین متنازع علیها به شمار خواهد رفت، و قوانین کشور اشغال شده در مورد فلسطین اعمال خواهد شد و دولت فلسطین در نخستین گام خواهد توانست به عضویت نهادهای زیر مجموعه سازمان ملل متحد مانند دبیرخانه، دیوان کیفری، آژانس بین المللی انرژی هسته ای، دادگاه جنایات جنگی و کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل در بیاید و بر اساس ماده 17 قانون این دادگاه، دادگاه جنایات جنگی می تواند فرماندهان نظامی ارتش رژیم صهیونیستی را به عنوان جنایتکاران جنگی تحت تعقیب کیفری قرار دهد.

 

درست است فلسطین هنوز عضو سازمان ملل نیست و حق شرکت در رأی گیری در سازمان ملل را ندارد ولی با توجه به دولت بودن و ارتقای جایگاهش از یک نهاد به یک دولت، خواهد توانست امتیازات دیگری در جاهای دیگری به دست بیاورد. اما مهمترین امتیازی که در این میان اسباب نگرانی غربی ها بویژه آمریکا و اسرائیل را ایجاد کرده، این است که فلسطینی ها با استناد به این قطعنامه می توانند درخواست عضویت در دیوان کیفری بین المللی «‌ICC» را، که مهمترین پیش شرط آن دولت بودن است، ارائه دهند. هم اینک می توان گفت که از نظر حقوقی فلسطینی ها از طبقه بندی ناظرین عادی خارج گردیدند و عملاً به یک دولت که عضو سازمان ملل نیست، تبدیل موقعیت داد.

 

همچنان که اشاره شد، بزرگترین امتیازی که فلسطینی ها می توانند بدنبال این ارتقای جایگاه کسب نمایند که غربی ها هم نگران آن هستند، عضویت در دیوان کیفری بین المللی است. حتی انگلیس و آلمان که به این قطعنامه رأی ممتنع دادند، هر دو اعلام کرده اند که نگرانند فلسطینی ها از این امتیاز و موقعیت در جاهای دیگر استفاده کنند. اشاره آنها دقیقاً به این است که با توجه به درخواست فلسطینی ها دادستان دیوان کیفری بین المللی دیگر نمی تواند عضویت فلسطینی ها در دیوان کیفری بین المللی را رد کند. چراکه در اساسنامه دیوان گفته شده که دولت ها می توانند در خواست عضویت دهند و اشاره ای نکرده که دولت ها باید عضو سازمان ملل باشند. چنین اقدامی منجر می شود که آنها بتوانند علیه اقدامات اسرائیل طرح دعوا کنند. به خصوص اقدامات اسرائیلی ها در مناطق اشغالی که عموماً مصداق جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت دارد (شبیه آنچه در غزه رخ داد) و این موارد در صلاحیت دیوان کیفری بین المللی است.

 

ارزیابی نهایی

 

تصویب و ارتقای عضویت فلسطین در سازمان ملل متحد از یک نهاد ناظر به یک دولت ناظر غیر عضو، که با 1389 رأی موافق و 9 رأی مخالف و 41 رأی ممتنع به تصویب رسید، بیانگر خواست و اراده و نشانگر اعتراف جامعه بین المللی مبنی بر شناسایی رسمی دولت فلسطین به عنوان یک واحد سیاسی مؤثر و تأثیرگذار در مناسبات جهانی و نهادهای بین المللی و حقانیت فلسطینیان در بهره مندی از حق تعیین سرنوشت شان است.

 

برخوداری از امتیازات حقوقی حداقل امکاناتی است که ناشی از ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل، نصیب فلسطینیان خواهد شد، که نگرانی غربی ها بخصوص آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز از ترفیع درجه فلسطین در سازمان ملل، دقیقاً ناشی از ترس و وحشتی است که بدنبال استفاده از این امکان حقوقی توسط فلسطینیان، متوجه قدرت های مداخله گر و حامی رژیم صهیونیستی خواهد شد.

 

عضویت فلسطین در سازمان ملل متحد به عنوان یک دولت ناظر غیر عضو را باید برای آمریکا و اسرائیل، همچنان که واقعیات موجود سیاسی نشان می دهد، باید یک زنگ خطر عمده قلمداد نمود که پیامدهای متعددی برای آنها خواهد داشت. کما اینکه این عضویت مورد خشنودی جناح محافظه کار و رادیکال عرب نیز قرار گرفته و در آن سوی نیز با استقبال ترکیه و اندونزی مواجه شده است، بطوری که وزرای خارجه این دو کشور نیز شخصاً در جلسه مجمع عمومی پنجشنبه گذشته حضور یافته و در حمایت از قطعنامه سخنرانی کردنده اند.

 

اما حقیقت این است که رأی مثبت سازمان ملل به ارتقای جایگاه فلسطین در این سازمان را باید هشداری بین المللی برای رژیم صهیونیستی خواند، بگونه ای که باید آن را یک نمایش و حرکت منسجم جهانی در حمایت از فلسطینیان به شمار آورد، که حتی صبر کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، انگلیس و ایتالیا را نیز در قبال اسرائیل به پایان رسانیده و آنها را نسبت به موضع گیری های تل آویو بی اعتماد کرده است. بنابراین، کشورهای غربی نیز که پیش از این به عنوان حامیان تل آویو از آنها یاد می شد، به علت مخالفت با سیاست های نتانیاهو، از طریق موافقت با ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل در صف جبهه حامی فلسطینیان قرار گرفته و در نتیجه باعث افزایش قدرت چانه زنی فلسطینیان در منازعه با صهیونیست ها شده است.

منبع : شبکه IRINN

 



[ یکشنبه 12 آذر 1391 ] [ 12:55 ق.ظ ] [ J.V ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :